Bryne

Bryne er ein tettstad i kommunane Time og Klepp i Rogaland. Tettstaden er ifølgje SSBs definisjon 5,7 km², og har 13 500 innbyggjarar (2025); 83,9 prosent i Time, 16,1 prosent i Klepp.

Bryne er administrasjonssenter i Time kommune på Jæren, ca. 30 km sør for Stavanger. Kommunestyret i Time vedtok i 2001 at Bryne kan bruke nemninga by.

Bryne voks fram som Thime Station, ein av stasjonsbyane langs Jærbanen som kom i 1878. Etter kvart kom det bedehus, krambod og industri.

Bryne er nå den tredje største tettstaden på Jæren, etter dei tradisjonelle byane Stavanger og Sandnes, og er ikkje berre eit viktig trafikknutepunkt og handels- og skulesenter, men også ein viktig industristad. Industrien er dominert av verkstadsindustri, særleg jern- og metallvare- og maskinindustri.

Bryne er sentrum i eit tett vegnett; den viktigaste vegen gjennom tettstaden er fv. 44, det sentrale vegsambandet nord–sør over Jæren. Gjennom Bryne går Sørlandsbanen; her stoppar alle fjerntog, og tettstaden har dessutan hyppige lokaltog på strekninga Stavanger–Egersund.

Bryne vart tidleg eit skulesenter med mellom anna meieriskule (1906) og Rogaland Landsgymnas (1924), som i dag er Bryne vidaregåande skule. Skulen har eit breitt tilbod av både yrkesretta og studiespesialiserende linjer og er ein av dei største vidaregåande skulane i landet, med rundt 1500 elevar.

Forfattaren Arne Garborg var frå Time, og i Bryne ligg Nasjonalt Garborgsenter som blir drive av Jærmuseet og er eit supplement til kunstnarheimane Garborgheimen og Knudaheio. Senteret ligg i Forum Jæren, eit anlegg ved Bryne jernbanestasjon med eit 68 meter høgt bygg i 20 etasjar. Anlegget inneheld mellom anna kontorlokale, restaurant i toppetasjen og butikkar på gateplan, og dessutan to lågare bygg som husar Garborgsenteret og Time bibliotek. Ved Mølledammen i sentrum ligg Fritz Røed Skulpturpark, opna i 2004.

Bryne kyrkje er ei arbeidskyrkje i teglstein frå 1979, teikna av arkitekt Per Stockholm. Altertavla er laga av Per Odd Aarrestad i 1990.