Abstract

Bu makale, Müneccimbaşı Ahmed Dede'nin evrensel bir tarih çalışması olan Camiü'd-Düvel'i incelemekte ve eserin Ermeni tarihini entegre etme biçimine odaklanmaktadır. Çağdaşlarının ağırlıklı olarak Yunan ve Roma tarihlerini dahil etmesinin aksine, Müneccimbaşı, Ermeni tarihini daha geniş bir Osmanlı imparatorluk anlatısının bir parçası olarak benzersiz bir şekilde dahil etmiştir. Ermeni kaynaklarıyla olan bu etkileşimi, çağdaşı Eremya Çelebi'nin Movses Khorenatsi'nin Ermenilerin Tarihi adlı eserinin çevirisini sağlamasıyla mümkün olmuştur. Bu çalışma, Müneccimbaşı'nın tarih yazımının hem 17. yüzyıl Osmanlı entelektüel yaşamındaki kültürel alışverişleri hem de Köprülü ailesinin imparatorluk meşruiyetine dair geniş vizyonunu yansıttığını savunmaktadır. Ermeni tarihini dahil ederek Müneccimbaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nu, tebaasının tarihsel geleneklerinin meşru mirasçısı olarak konumlandırmış ve evrensel egemenlik iddialarını güçlendirmiştir.